Als jouw brein anders werkt dan dat van de meeste mensen, werken standaardinstructies vaak minder goed. Tips en methodes die voor anderen prima werken, hebben voor jou soms weinig of zelfs een averechts effect. De verstandigste zet is dan om de regie te pakken en je eigen Handleiding te schrijven.

En vaak weet je al veel over wat wél voor jou werkt, als je gaat letten op hoe jij dingen voor elkaar krijgt. Dat zicht raakt alleen makkelijk vertroebeld als je gewend bent uit te gaan van wat 'normaal' is, of van ideeën over ‘hoe het hoort’.

Basisprincipes

De  Schrijf Je Eigen Handleiding - methodiek ontstond vanuit een paar principes:

• Als iets niet voor je werkt, maak het dan zelf.

• Je bent capabel en hebt in je leven al talloze situaties succesvol doorstaan, en juist daar zit de bruikbare informatie over wat voor jou werkt.

• Als je je eigen brein en werkwijze serieus neemt, kom je het snelst tot een Handleiding die klopt.

• Zoek je inspiratie, kijk dan hoe mensen met een soortgelijk brein als dat van jou het aanpakken, niet naar wat 'normaal' is.

Vanuit die principes ontwikkelde ik in 2022 deze methodiek: een gestructureerde, praktische manier om inzicht te krijgen in wat écht voor je werkt, en om dat inzicht te vertalen naar heldere keuzes, een passende aanpak en effectieve communicatie. Want tot je recht komen vraagt dat je zelf goed begrijpt wat werkt, wat niet en waarom, en dat je de belangrijke mensen in je omgeving daarin effectief kunt meenemen.

Wat een goede Handleiding omvat

In je Handleiding breng je een aantal aspecten van jezelf in kaart:

• wat je belangrijk vindt,

• waar je goed in bent,

• onder welke omstandigheden je op je best bent,

• hoe je energie werkt en

• welke strategieën werken voor jou.

Die Handleiding breng je vervolgens in de praktijk, en je verfijnt 'm op basis van je ervaringen. Verder is een goede handleiding bruikbaar om met anderen te delen, waar dat nuttig is. Dus dat zit er ook in.

Theoretisch kader

Als psycholoog vind ik het belangrijk om me te baseren op theorieën en inzichten waarvoor solide wetenschappelijk bewijs bestaat. Schrijf Je Eigen Handleiding heeft dan ook een duidelijk theoretisch kader. Drie benaderingen vormen de grondslag:

Oplossingsgericht werken, gebaseerd op Solution Focused Brief Therapy van Steve de Shazer en Insoo Kim Berg en de Oplossingsgerichte psychologen, coaches en veranderkundigen die deze benadering sindsdien verder hebben gebracht. Het gaat uit van een paar overtuigingen: dat de mens inherent capabel is en al veel situaties succesvol heeft doorstaan, dat jij de expert bent over je eigen leven omdat niemand jouw context zo goed kent, en dat verandering elke beweging in de goede richting is. We gaan uit van wat werkt, en werken toe naar de gewenste situatie en analyseren oplossingen in plaats van problemen.

Dan de loopbaancompetenties van professor Marinka Kuijpers, en het principe van een leven lang ontwikkelen. Om tot je recht te komen vorm je een beeld van je kwaliteiten en je motieven, zowel je ambities als je waarden. Je verzamelt informatie om keuzes op te baseren, zet stappen die haalbaar én uitdagend zijn, en betrekt anderen bij je ontwikkeling. Elke ervaring die je vervolgens opdoet vult, mits je erop reflecteert, je zelfkennis aan en stuurt je volgende stap.

De derde is de zelfdeterminatietheorie van Deci en Ryan. Ontwikkeling vraagt een gevoel van competentie, autonomie, en het besef dat je het niet alleen hoeft te doen. De eerste twee zijn verweven in hoe de methodiek is opgebouwd. Het derde zit in de begeleiding: de oplossingsgerichte coaching die je krijgt in een traject bij Schrijf Je Eigen Handleiding.

Neurodiversiteit

Specifiek op het gebied van neurodiversiteit volg ik de ontwikkelingen in de neurowetenschap en in wat we weten over hoe het brein werkt. Ik baseer me op onderzoek van wetenschappers als Russell Barkley, Ned Hallowell, en dichter bij huis prof. Sandra Kooij, en volg de publicaties van nieuw onderzoek. Voor de programma’s over hoogbegaafdheid werk ik samen met expert Perlita Marti en putten we uit onder meer het werk van Dąbrowski.

Ik houd bij wat er speelt in het neurodiversiteitsveld en voordat informatie inde programma’s van Schrijf Je Eigen Handleiding verwerkt wordt, is nagegaan of er solide bewijs voor is.